جنگها همواره با شلیک نخستین موشک آغاز نمیشوند و با اعلام آتشبس نیز به پایان نمیرسند. پیش از آنکه سپهر آبی شهرها صحنه حمله و سایه تیره رعب و وحشت بر خود گیرد، زبان تهدید و منطق حذف، زمینههای جنگ را فراهم میکنند و پس از کنار گذاشتن سلاحها نیز، آثار آن در جانهای ازدسترفته، خانوادههای داغدیده، زیرساختهای ویرانشده، محیطزیست تخریبشده و حافظه جمعی ملتها نمود مییابد؛ لذا جنگ، چهبسا سالها پس از پایان رسمیاش، در قالب رنج، آوارگی، بیماری، ناامنی و پرسشهایی ادامه مییابد که هنوز پاسخی درخور نیافتهاند. اگرچه منشور ملل متحد با عزم جامعه جهانی برای «رهایی نسلهای آینده از بلای جنگ» آغاز میشود؛ بااینحال، تجربه معاصر نشان داده است که میان آرمانهای حقوق بینالملل و واقعیت مناسبات قدرت، همچنان شکافی عمیق وجود دارد. جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ نیز صرفاً یک رویارویی نظامی محدود یا مقطعی نبود، بلکه رخدادی چندلایه، سرنوشتساز و برخوردار از پیامدهای گسترده انسانی، حقوقی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و زیستمحیطی بود؛ رخدادی که بار دیگر اصول بنیادین نظم حقوقی بینالمللی را در معرض آزمونی دشوار قرار داد.
این جنگ، پرسشهایی اساسی در باب مشروعیت توسل به زور، احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی دولتها، ممنوعیت تجاوز، حمایت از غیرنظامیان، رعایت اصول تفکیک، تناسب و احتیاط در حملات نظامی، مسئولیت ناشی از تخریب زیرساختهای حیاتی، آثار جنگ بر سلامت عمومی و محیطزیست، حمایت از مراکز درمانی، آموزشی، فرهنگی و مذهبی و همچنین، امکان تعقیب و مسئولیتپذیر ساختن عاملان نقضهای بینالمللی مطرح ساخته است. در کنار این مسائل، نحوه واکنش نهادهای بینالمللی، دولتها، رسانهها و قدرتهای جهانی به این منازعه، بار دیگر مسئله تأثیر مناسبات قدرت بر سازوکارهای پاسخگویی را برجسته نموده است. ازاینمنظر، مطالعه آکادمیک این جنگ صرفاً بررسی اجمالی یک منازعه مشخص نیست، بلکه فرصتی جهت بازاندیشی در باب ظرفیتها و محدودیتهای نظم حقوقی بینالمللی معاصر به شمار میرود.
بر همین اساس، نهمین شماره فصلنامه تحلیلی داتیکان با عنوان «جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در آینه حقوق بینالملل»، به بررسی و تحلیل ابعاد گوناگون این جنگ از منظر حقوق بینالملل، حقوق بینالملل بشردوستانه، حقوق بشر و سایر حوزههای مرتبط اختصاص یافته است. در همین راستا، گروه پژوهشی حقوق بشر دانشگاه اصفهان از اساتید دانشگاهها، پژوهشگران، دانشجویان، حقوقدانان، صاحبنظران و فعالان حوزههای مرتبط از اقصینقاط جهان دعوت مینماید تا مقالات علمی، یادداشتهای تحلیلی و پژوهشهای خود را با رعایت کامل «شیوهنامه ارسال اثر»، حداکثر تا تاریخ ۲۰ شهریورماه ۱۴۰۵ به دبیرخانه فصلنامه ارسال کنند.
روشهای ارسال اثر
- تلگرام و ایتا: ۰۹۲۰۳۱۸۴۷۶۹
- پست الکترونیکی: datikan@hriui.com
نکته: به کلیه مقالات و یادداشتهای پذیرفتهشده، گواهی رسمی پذیرش از سوی گروه پژوهشی حقوق بشر دانشگاه اصفهان اعطا خواهد شد. همچنین در صورت نیاز، گواهی بهصورت دوزبانه (فارسی و انگلیسی) صادر میگردد.
جهت مشاهده شیوهنامه تدوین و ارسال آثار، لطفاً کلیک فرمایید.
