بیتردید یکی از برجستهترین چالشهای پیش روی جوامع انسانی در طی دههها و سدههای آتی، مسئله تغییرات اقلیمی و آثار نامطلوب آن بر حیات موجودات زنده بر روی کره زمین میباشد؛ تغییراتی که در نتیجه کنشهای خودمحورانه دولتها در طی سدههای پس از انقلاب صنعتی، رنگ و بویی بهشدت تهدیدگرانه برای موجودیت بشر بر خود گرفته است. این روند هم اکنون در مناطق مختلف جهان، بهویژه کشورهای جهان سوم و جزیرهای، منتج به تشدید خشکسالی، آوارگی، محو خاک و بهصورت کلی، نقض قواعد بینالمللی حقوق بشر گردیده که همواره نیز با عدم توجه متقن تصمیمگیران نظام بینالملل به آثار سوء آن همراه بوده است.
با نظر به خطرات بیشمار حاصل از مسئله تغییرات اقلیمی، گروه پژوهشی «چهره دیگر حقوق بشر» دانشگاه اصفهان در راستای نیل به رسالت ایجابی خویش و آگاهیبخشی به جامعه دانشگاهی و نخبه کشور، مبادرت به برگزاری نشست تخصصی با عنوان «نقض حقوق بشر در پرتو تغییرات اقلیمی» نمود؛ نشستی مجازی که به حضور جناب آقای دکتر حمید نساج، عضو هیئتعلمی گروه علوم سیاسی و روابط بینالملل از ساعت 20 الی 21 مورخ 22 اسفند ماه 1402 در بستر وی روم دانشگاه اصفهان و با حضور دانشجویان، اساتید و پژوهشگران علاقه مند برگزار گردید.
در ابتدا این نشست، جناب آقای دکتر نساج صحبتهای خود را با اشاره به تأثیرگذاری عمیق مسئله تغییرات اقلیمی بر تحولات سیاسی-اجتماعی آتی جوامع و مسائل مختلف حقوق بشر آغاز نمود. ایشان ضمن تشریح مفهوم تغییرات اقلیمی مشتمل بر چرخههای طبیعی حاصل از فعالیتهای طبیعی کره زمین و غیرطبیعی ناشی از فعالیتهای بشری، بر مشکلات حاصل از چرخههای غیرطبیعی و گرمشدن کره زمین تأکید نمود؛ امری که تأثیر آن در مبحث حقوق بشر بیشتر بهوضوح نمایان است. بنا به گفته ایشان، اثر گلخانهای حاصل از این روند و گرمشدن زمین و اقیانوسها و توأم با آن، ذوبشدن یخچالهای طبیعی در قطب جنوب و شمال منتج به افزایش سطح آب دریاها گردیده است که ماحصل آن، بالا آمدن سطح آب و به زیر آب رفتن نواحی ساحلی، افزایش جذر و مد و ایجاد طوفانهای شدید بوده است؛ روندی که آثار حقوق بشری متعددی را به دنبال داشته است و پرتوهای آن امروزه در ارتباط با کشور مالدیو بهوضوح قابلمشاهده میباشد. دکتر نساج در ادامه، توجه خویش را به تشریح روند انقراض گونههای آبزی و اختلال در روند ماهیگیری و همچنین، گرمای شدید و خشکسالی در نواحی نزدیک به خط استوا و بالعکس، سرمای بسیار شدید در نواحی قطبی در نتیجه تغییرات اقلیمی معطوف نمود؛ امری که بهعنوان نمونه منتج به کاهش بهره زراعی 65 درصدی اسپانیا از مزارع زیتون در سال گذشته و آتشسوزیهای گسترده در جنگلها و مزارع شیلی در سالهای اخیر گردیده است. ایشان در انتهای سخنان خود نیز از تأثیر روند تغییرات اقلیمی بر کاهش امنیت غذایی، افزایش فقر و کاهش دسترسی به منابع سالم آب صحبت به میان آورد و بر تهدید توسعه پایدار کشورهای مختلف جهان، منجمله ایران، در نتیجه این روند تأکید کرد.
شایانذکر است که پس از پایان صحبتهای جناب آقای دکتر نساج، جلسه پرسشوپاسخ برگزار گردید و ایشان سؤالات حضار را با پاسخهایی تفصیلی خود همراه نمود.
